Mijn grootmoeder dronk af en toe een ‘glaasje’ en rookte wel eens een sigaretje. Alleen op zon- en feestdagen. Voor haar waren het letterlijk ‘genotsmiddelen’ – iets om af en toe van te genieten. Nooit zomaar tussendoor en al helemaal niet omdat ze vond dat ze het ‘nodig had’.

En dat terwijl ze meer heeft meegemaakt dan de meesten van ons zich kunnen voorstellen. Een oorlog, onderdrukking, twee concentratiekampen. Het verliezen van haar zoon. Later haar man, haar grote liefde. En uiteindelijk ook nog haar tweede zoon, mijn vader. Verlies op verlies, en toch… nooit heb ik haar zien grijpen naar iets van buitenaf om dat te verzachten.

Vanzelfsprekend

Ze leefde. Ze at gewoon normaal, wel altijd matig. Geen gedoe, geen diëten. Ze bewoog, had haar gymclubje, wandelde, las veel, gaf Bijbelse geschiedenisles aan kinderen, hield van klassieke muziek en speelde graag piano. Er zat iets vanzelfsprekends in haar manier van leven, iets eenvoudigs en tegelijkertijd iets onwrikbaars. Alsof ze diep vanbinnen wist dat wat er ook gebeurde, het niet opgelost kon worden door iets buiten haarzelf.

Ze is 98 geworden en stierf in haar middagslaapje. Zacht. Rustig. Precies zoals ze was.

Ik denk vaak aan haar als ik kijk naar de wereld waarin wij nu leven. Een wereld waarin het heel normaal is geworden om te dempen wat we voelen. Waarin een glas wijn aan het einde van de dag gewoon iets is wat je jezelf ‘gunt’. Alsof het helpt om de dag af te sluiten of de onrust te verzachten.

En eerlijk is eerlijk, ik ken dat gevoel maar al te goed.

Er is namelijk zo’n moment, vaak ergens aan het einde van de dag, waarop alles even samenkomt. Vermoeidheid, onrust, misschien een lichte leegte of juist een overvol hoofd, en dan dat stemmetje dat zich bijna achteloos aandient: ach… eentje kan wel.

Het lijkt klein. Onschuldig ook. Maar precies daar gebeurt het.

Want het gaat uiteindelijk nooit echt over dat glas. Het gaat over waar je op dat moment voor kiest. Beweeg je weg van wat je voelt, of blijf je er heel even bij? Kies je voor iets dat je tijdelijk verdooft, of voor iets dat je op de lange termijn werkelijk draagt?

Wel of niet?

Ik heb zelf lange tijd gedacht dat het vooral ging over wél of niet drinken. Over discipline, over volhouden, over ‘sterk zijn’. Totdat ik begon in te zien dat het daar eigenlijk helemaal niet over gaat. Dat het veel subtieler is dan dat, en tegelijkertijd veel confronterender.

Het gaat over dat ene moment. Dat kleine, vaak ongemakkelijke moment waarin je voelt dat je ergens aan wilt ontsnappen.

En dat moment is zelden prettig. Het is juist het moment waarop je moe bent, of gespannen, of ontevreden, of gewoon even geen zin hebt om te voelen wat er is. Precies daar ontstaat de neiging om iets te nemen - niet omdat je het werkelijk zo graag wilt, maar omdat je even rust wilt in dat altijd maar doorgaande hoofd.

Maar als je daar, al is het maar heel even, bij kunt blijven… gebeurt er iets anders.

Niet spectaculair. Niet groots. Maar wel echt.

Er ontstaat ruimte. Een soort eerlijkheid die je niet kunt forceren. En in die ruimte zit een keuze. Geen grote beslissing voor de rest van je leven, maar gewoon een keuze in dat ene moment.

Misschien is dat wel waar vrijheid begint.

Telkens weer

Niet in het idee dat alles moet kunnen, dat je jezelf niets wilt ontzeggen, maar in het besef dat je niets meer nodig hebt om je oké te voelen. Dat je niet automatisch hoeft te reageren op elke impuls, elke gedachte, elk stemmetje dat iets van je wil.

En geloof me, ik zeg dit niet vanaf een afstandje. Ik zit daar zelf net zo goed middenin. Ik zie het bij mijn cliënten en kan het perfect uitleggen, maar ik merk ook hoe het mij telkens weer uitnodigt om nog eerlijker te kijken. Niet omdat ik het niet weet, maar omdat het iets is wat je blijft beoefenen. Steeds opnieuw.

Je hoeft daarin ook niet meteen ‘voor átijd’ te kiezen. Dat is vaak juist wat het zo zwaar maakt. Het idee dat je nu een beslissing moet nemen die de rest van je leven bepaalt. Terwijl het in werkelijkheid veel kleiner is dan dat.

Vertrouwen

Je hoeft alleen maar te kiezen. Nu. Meer is er niet.

En dan morgen weer opnieuw.

Als ik dan denk aan mijn grootmoeder, besef ik dat zij dit op haar eigen manier al leefde. Niet vanuit regels of overtuigingen, maar vanuit iets wat van binnenuit klopte. Ze had geen behoefte om te verdoven wat er was. Ze droeg het. Leefde het. En kon ook genieten wanneer daar ruimte voor was, zonder dat het ooit een uitweg werd.

Misschien is dat ook wat we ons op deze dagen herinneren. Niet alleen wat er was, maar ook hoe tijdelijk alles is – en wat dat betekent voor hoe we nu leven.

Mijn vader hees ieder jaar de vlag op Bevrijdingsdag. Dankbaar dat er vrede was.

En ik begin steeds beter te voelen waar vrede en vrijheid beginnen.

Niet alleen in de afwezigheid van oorlog buiten ons, maar juist in het moment waarop ook de strijd vanbinnen stilvalt.

En je jezelf weer kunt gaan vertrouwen.

Voel je dat dit iets in je raakt, en wil je daarmee niet alleen mee blijven rondlopen? Dan weet je me te vinden.

Lees hier wat het anderen heeft gebracht.
Of plan een vrijblijvend kennismakingsgesprek.

Geen druk. Geen verplichting. Wel een keuze.