Tim Krabbé

Tim Krabbé (65) is een fervent schaker en wielrenner maar bovenal een veelzijdig schrijver. In maart verschijnt het Boekenweekgeschenk 'Een tafel vol Vlinders' van zijn hand. Hij houdt niet van interpreteren, 'dat laat ik aan de lezer over'. Liever vertelt de schrijver bevlogen over de soms onmogelijke, grote liefde in zijn leven.

Waar gelooft u in ?
"Ik geloof in heel concrete dingen. In dingen dóen! Zoals het voeren van een fantastische, harde en felle strijd om de wielerronde voor zestigplussers in Uithoorn te winnen. De mens is nu eenmaal een recordverbrekende soort. Vanuit een zekere maakdrift richt ik me iedere keer op iets anders. De ene keer zo'n wedstrijd,de volgende dag het boek waar ik op dat momentmee bezig ben en de dag daarna ga ik voor het voeren van een leuk gesprek met Esra. mijn zoon. Ik heb geen algemeen abstract levensplan en geloof ook niet dat er zoiets bestaat. Horoscopen en dergelijke zijn daarom ook niet aan mij besteed. Hooguit voor de grap, maar zelfs dat vind ik zonde van mijn tijd. Ik ben een verzameling losse daden, vind ik eigenlijk.Maar we gaan hier toch niet heel serieus zitten filosoferen?! Ik heb het liever over het componeren van schaakproblemen, zoals bijvoorbeeld de Babson Task: een geniaal schaakprobleem,genoemd naar de Amerikaan Babson, de oorspronkelijke bedenker. Dat is een goed voorbeeld van wat mij interesseert in het leven, maar waar slechts een handjevol mensen van weet."

Misschien wilt u proberen ons wijzer te maken in dezen?
"Om het goed uit te kunnen leggen, moet ik heel veel over schaakproblemen gaan vertellen en ik denk niet dat dit de bedoeling is. Wanneer je de dingen gaat uitleggen - allerlei woorden gaat geven -vul je ze al in en wordt de schoonheid van de ervaring weggenomen. Daarom beschrijf ik liever. Dat vind ik ook het leuke van schrijven. Eigenlijk schrijf ik net zoveel boeken als er lezers zijn, want iedereen leest wat anders. Maar goed, over schaken nu. Om het wat begrijpelijker te maken, kun je schaakproblemen nog het best vergelijken met gedichten. Het zijn kleine kunstwerkjes. Het verschil is echter dat een gedicht zomaar gepubliceerd kan worden, maar dat de voorwaarden waaraan een schaakprobleem moet voldoen heel erg streng zijn. Het interessante van de Babson Task nu is dat het een formuleerbaar schaakprobleem was waarvan alleen niet vaststond of het wel gemaakt kón worden. Dat kun je vergelijken met een gedicht dat iemand bedacht, maar nog niet geschreven heeft. De schrijver heeft dus we! een idee, maar het uiteindelijke resultaat moet er nog komen. Bij een gedicht zal dat wel lukken, maar vanwege de strenge eisen was het nog maar zeer de vraag of dit schaakprobleem überhaupt gemaakt kon worden. Volgens enkele groten op dit vakgebied ging dit probleem het menselijke vernuft te boven en daarom zijn zij er nooit aan begonnen. De faam van de Babson Task als Heilige Graal van het schaken werd voorgoed gevestigd door een Parijzenaar die ik lange tijd gevolgd heb. Onder de titel 'Zoektocht naar het onmogelijke' bleef hij het proberen, totdat hij - na 22 jaar, waarin hij er gemiddeld vier uur per dag aan had besteed - uiteindelijk opgaf. Het probleem had hem aan de rand van de waanzin gebracht. In de Sovjetunie bleek ineens een man te wonen, ene Leonid Jarosh, die de Babson Task na ruim honderd jaar op een heel elegante manier had weten te maken. Alles klopte, het was schitterend. Ik voelde een diep ontzag. Naderhand heb ik de man zelfs nog opgezocht in Kazan, in Tatarstan. Hij bleek bijzonder aardig en het was een buitengewoon ontroerende ontmoeting. We deelden overduidelijk dezelfde liefde: die voor het schaken."

Pas vanuit werkelijke zelfkennis kun je oprecht liefde voor jezelf voelen

Voor wie en wat koestert u nog meer liefde?
"Over m'n privéleven praat ik niet, maar ik vind de liefde heel belangrijk... Er bestaan talloze soorten
liefde. De liefde voor de sport, de liefde voor mijn werk en voorop: de liefde voor mijn zoon Esra. Hij kwam laat in mijn leven, ik was toen vierenveertig, en zijn komst was een grootse ervaring. Ik heb altijd een hechte band met hem gehad.Het is een bijzonder kind. Nu woont en studeert hij in Japan, waar ik hem onlangs heb bezocht. Ik was en ben een zeer toegewijde vader, kan ik welzeggen. Net zoals mijn vader dat ooit voor ons was."

Waar hoopt u op ?
"Op mooie boeken die ik nog zal schrijven. En voor het grote geheel? Dat iedereen weer een beetje meer rekening gaat houden met elkaar. Ik vind de maatschappij verruwd. Ook erger ik me vaak dood aan al die mensen in het verkeer, helemaal wanneer ze ook nog eens van alles op straat gooien. Ik ben dan echt een oude mopperende man en zou het bijna met Balkenende eens worden, want normen en waarden zijn steeds verder te zoeken. En oh ja, ik hoop op nog zo'n mooie schaatswinter als dit jaar, want van schaatsen word ik heel blij!"

tekst : Roxane Catz
beeld : Vincent Mentzel