Simone Parris

Met ons eetpatroon van te veel, te vet, te zoet en te zout doen we onze darmen geen plezier. We vullen ze eerder dan dat we ze voeden. Daarnaast zorgt haast en stress ervoor dat we ons eten ook nog eens minder goed verteren met als gevolg de spijsverteringsklachten en allergieën waar veel mensen last van hebben. Voeding is dus van grote invloed op onze gezondheid. Daarom houdt Chefkok Simone Parris (39) al bijna een leven lang vast aan de eeuwenoude en beproefde basisprincipes van de macrobiotiek, een leer die uitgaat van het natuurlijke evenwicht. En dat geitenwollensokken-imago is volkomen onterecht, zegt ze.

Let food be thy medicine and medicine be thy food, zei de gezondheidswijsgeer Hippocrates zo’n tweeënhalfduizend jaar geleden al. Een stelling die er bij Simone  met de paplepel werd ingegoten. Haar moeder leed aan een ernstige allergie en vond - na talloze behandelingen en diëten - tenslotte haar heil bij macrobiotische voeding. Hierdoor plukte Simone al op jonge leeftijd de vruchten daarvan mee. “Op mijn zestiende ben ik de wijde wereld in getrokken op zoek naar nieuwe horizonnen. Ik wilde mijn vleugels uitslaan, nieuwe dingen ontdekken, ook op voedingsgebied. Zoals iedere puber had ook ik de behoefte om me af te zetten. Ik weet nog hoe ik genoot van mijn eerste hamburger, maar na een paar happen had ik er al genoeg van.” Er volgde zeven jaren waarin ze met van alles en nog wat experimenteerde en een behoorlijk heftig leven leidde. Rond haar drieëntwintigste levensjaar werd ze plotseling geconfronteerd met een ernstige leverziekte. Toen besloot ze om naar het Kushi Institute in Amerika te gaan om zich volledig aan de leer van de macrobiotiek te wijden. Hier volgde ze ook andere oosters georiënteerde studies zoals Feng Shui, Oriental Diagnosis en Shiatsu Massage.
Ruim twee jaar bleef Simone bij het Kushi Institute. “Ik voelde me zwak en depressief toen ik erheen ging en het was ongelofelijk hoe ik daar vanaf dag één iedere dag een beetje beter werd. In die prachtige omgeving, met iedere dag gezonde voeding, knapte ik zienderogen op. Niet alleen fysiek, maar vooral ook geestelijk. Ik kreeg weer toekomstperspectief en ervoer opnieuw mijn vroegere levenslust. Ik zal nooit beweren dat de juiste voeding iedere ziekte kan genezen - daarmee kun je niet voorzichtig genoeg zijn, vind ik - maar ik heb aan den lijve ervaren wat het effect op mijn gezondheid was.”
Na deze leerschool wist ze zeker dat ze haar ervaring wilde delen met anderen. Met een vriend kwam ze op een zeker moment in Amsterdam terecht. “Ik werd direct verliefd op deze stad en ik heb er mijn vaste verblijfplaats van gemaakt. Al reis ik  nog regelmatig, ik kom hier altijd weer terug.”

Levend bewijs
Het vreugdeloze imago dat de macrobiotiek nog altijd aankleeft vindt Simone volkomen onterecht. ‘Omdat het juist geen streng dieet is, maar een levensstijl die door honderdduizenden mensen - onder wie de nodige celebrities overal ter wereld wordt gevolgd. Macrobiotiek betekent niets anders dan groot (macros) leven (bio). Want het gaat over meer dan alleen maar eten. Goed ademen, lichaamsbeweging, optimisme, humor, liefde, kunnen omgaan met stress en plezier in je werk zijn minstens zo belangrijk.”
Met haar rustige uitstraling, glanzende huid en heldere ogen is ze het levende bewijs van haar boodschap. Maar hoe komt het dan dat veel van die ‘macrobiotische types’ er soms zo grijs en vaal uit kunnen zien? Volgens Simone heeft dit te maken met het feit dat deze mensen óf in de zogenaamde eliminatieperiode (de periode dat je lichaam ontgift wanneer je overschakelt naar macrobiotische voeding) verkeren óf dat ze te rigide worden. “Te dogmatisch te werk gaan is nooit goed. Wanneer je in termen van ‘goed en kwaad’ gaat denken zit je op het verkeerde pad. Dan kun je niet meer ontspannen met voeding omgaan en dat geeft alleen maar stress. Het gaat er juist om dat jij voor jezelf weer gaat voelen waar je lichaam behoefte aan heeft en hoe het daar vervolgens op reageert. De principes van de macrobiotiek kunnen je daarbij helpen, maar het moet wel relaxed blijven.”
Simone is ook zelf niet te streng in de leer en gaat er bovendien heel creatief mee om. De gerechten die ze maakt zijn smaakvol en kleurrijk met afwisselend Indiase, Thaise, Indonesische, Mexicaanse en Italiaanse invloeden. Ze kookt al meer dan vijftien jaar voor groepen en voor particulieren. Zo werkte ze onder meer geruime tijd als privé kok van Tom Cruise en Nicole Kidman. ‘Een interessante tijd’, noemt ze het zelf. Door de ruime budgetten kon ze volop experimenteren met gerechten en deed ze veel ervaring op. Maar uiteindelijk kreeg ze weer behoefte de ‘gewone’ wereld in te gaan om meer mensen te kunnen inspireren.

Grauwe granen? Je moet eens weten wat voor smakelijke gerechten je kunt maken met eerlijk en puur voedsel!

Yin en Yang
De macrobiotische levensstijl werd in de vorige eeuw door de Japanner Georges Ohsawa naar het Westen gebracht. Hij kreeg op zijn achttiende te horen dat hij niet lang meer te leven had vanwege maagzweren en een ernstige vorm van tuberculose. Omdat hij deze prognose weigerde te aanvaarden, begon hij de oude Oosterse geneeskunde te bestuderen. Hij herontdekte het oeroude principe van yin en yang,  paste het toe en genas zichzelf. Yin en yang zijn universele krachtvelden die alle leven onderbouwen. Ze zijn tegengesteld, maar tevens aanvullend en van elkaar afhankelijk. De wisselwerking tussen beide energieën brengt levensenergie, chi, voort. Yin trekt yang aan en yang trekt yin aan. Voorbeelden zijn mannelijk en vrouwelijk, dag en nacht, koud en warm, eb en vloed. Daarbij vertegenwoordigt yin de uitzettende, opwaartse energie en yang de samentrekkende, neerwaartse energie. Deze krachten vinden we ook terug in ons lichaam; onze hartslag, onze ademhaling, onze spieren en onze darmen, die zich voortdurend spannen en ontspannen. “Ook voedsel is daarom in te delen in yin en yang,” legt Simone uit. “Alles in en om ons heen verandert voortdurend, waarbij er altijd weer naar een evenwicht wordt gezocht. Zo ook in ons lichaam. Vlees, eieren en zout zijn bijvoorbeeld heel yang en suiker, specerijen, alcohol en koffie heel yin. Wie van het een gebruikt, zal als natuurlijke reactie ook van het ander veel gebruiken. Een veel evenwichtiger balans bouw je op door het eten van producten uit ‘het midden’, zoals granen, groenten, bonen, zeewier, zaden, noten, fruit van het seizoen en weinig of geen dierlijke producten. Wanneer je ermee leert werken zul je verbaasd staan over de mogelijkheden, hoe fantastisch het smaakt en wat het met je doet. Door zo te eten word je vanzelf meer centered, focused, sterker, rustiger en dus gelukkiger.”

Spiritueel graan
Gekookte volle (!)  granen zoals bijvoorbeeld tarwe, rijst, boekweit, gerst, haver en rogge zijn het meest neutraal en vormen de basis van de macrobiotische leefwijze en van een gezonde maaltijd. Door hun voedzame en vezelrijke samenstelling zorgen ze voor een voldaan gevoel en geven volop energie. Simone: “De natrium–kalium balans van gekookte volle rijst komt het meest overeen met die van ons lichaam. Deze balans draagt zorg voor het goed functioneren van ons parasympathische - het onwillekeurige - zenuwstelsel, dat onder andere voor een grotere productie van verteringssappen, een snellere darmbeweging en een verwijding van de bloedvaten naar het spijsverteringsstelsel zorgt. Door de rijst in een hoogdrukpan te koken wordt deze nog beter verteerbaar wat een gunstige uitwerking heeft op het darmslijmvlies. Gekookte volle rijst, maar ook andere gekookte volle granen zorgen daarom voor een betere spijsvertering. En een goede spijsvertering bouwt de kwaliteit van ons bloed op, dat al onze organen en ons hele systeem voedt. Kortom: de darmen vormen het centrum van ons lichaam en onze gezondheid. Door het versterken van onze darmen versterken we daarom niet alleen onze lichamelijke gezondheid, maar ook onze geestelijke conditie. Omdat granen zich in de evolutie gelijktijdig met de mens op aarde hebben ontwikkeld en verticaal - vanaf de aarde naar de hemel - groeien, wordt ook wel gezegd dat ze ons helpen bij onze spirituele ontwikkeling; ze voeden onze zeven spirituele chakra’s. Ik vind dat een mooie metafoor. Verder kun je alle soorten bladgroenten, knol-, bol- en wortelgewassen eten die je op heel verschillende manieren kunt klaarmaken. Je kunt ze natuurlijk rauw eten, maar beter is om ze even te blancheren, roerbakken, stomen, stoven of licht te koken. Je kunt het ook ‘koken’ met behulp van zout, druk en tijd – vergelijkbaar met hoe zuurkool wordt gemaakt. Dat noemen we pressed salads. Door het gistingsproces komt er melkzuur vrij wat een gunstige uitwerking heeft op de darmen. Door al deze manieren van bereiden wordt de harde celwand van de groente gebroken waardoor de voedingsstoffen gemakkelijker door het lichaam kunnen worden opgenomen.” Zeegroenten worden ook veel gebruikt. Ze bevatten erg veel essentiële mineralen zoals zink, kobalt en jodium en omdat ze veel minerale zouten bevatten gebruikt Simone ze graag als een smakelijk extraatje bij de maaltijd.

“Vlees kun je beter zo min mogelijk eten, maar als je het toch graag wilt hebben, kies dan voor gevogelte en vlees van biologisch-dynamische afkomst. Je eiwitten kun je ook heel goed uit peulvruchten halen en de plantaardige eiwitproducten tofu (tahoe), tempeh en seitan - zeker als je deze combineert met volle granen. Ook noten als walnoten, hazelnoten en amandelen en zaden als sesamzaad, pompoenpitten en zonnebloempitten zijn er rijk aan. Verder is vis is een goede, licht verteerbare, dierlijke eiwitbron. Vanwege de vervuilde wateren is het beter om niet teveel zoetwatervis, platvis, mosselen, oesters en garnalen eten. Vis uit dieper water is ‘schoner’, zoals kabeljauw, haring, schelvis en makreel.
Zalm is ook prima, maar zorg ervoor dat deze wild is of biologisch geteeld.” Tomaten, aardappelen, aubergines, paprika en pepers worden zoveel mogelijk vermeden. Ze vallen onder de zogenaamde ‘nachtschadefamilie’, die veel kalium en oxaalzuur bevat. Dit verstoort de kalkhuishouding in ons lichaam en kan onder andere gewrichtsklachten veroorzaken. En liever niet te veel fruit. “Dat bevat veel suikers en met name rauw en tropisch fruit heeft een afkoelend effect op het lichaam. Het beste is om fruit van het seizoen te eten dat bij ons klimaat past, zoals bijvoorbeeld nu appels en peren.”

De melkmythe
We eten, zeker in Nederland, te veel zuivel, zegt Simone. “De mens is het enige zoogdier dat de melk van een ander zoogdier tot zich neemt. Het verhaal dat je al die kalk en eiwitten nodig hebt blijkt niet te kloppen. Uit onderzoek is gebleken dat overdadig gebruik van vlees, melk en kaas voor een verhoogde calciumuitscheiding zorgt en daardoor juist tot kalkgebrék kan leiden. Je kunt daarom zuivelproducten maar beter met mate gebruiken. En dan is zure zuivel, kwark, verse kaas en melk te verkiezen boven harde kazen, die zijn te vet en te zout. Maar (geklaarde) boter is weer te prefereren boven margarine, omdat dat een sterk bewerkt product is.”
Dat witte suiker slecht is, is algemeen bekend. Simone: “Het bevat nul voeding, veroorzaakt grote schommelingen in de bloedsuikerspiegel en werkt verslavend.  De macrobiotiek beveelt daarom meervoudige suikers uit granen aan, zoals bijvoorbeeld rijst- en maïsstropen. En in plaats van gewoon keukenzout wordt zeezout geadviseerd. “Of gebruik sesamzout, sojasaus of misopasta voor een pittig accent.”

Waterrijke voeding
Wat drank betreft adviseert de macrobiotiek alleen te drinken als je dorst hebt. Maar hoe zit het dan met al die líters water dan die we dagelijks tot ons moesten nemen? Een slecht idee, volgens Simone. “Wanneer je veel water drinkt verdun je je spijsverteringssappen, waardoor het voedsel minder makkelijk verteert. Daarbij kunnen je nieren overbelast raken en dan ben je nog verder van huis. Het eten van veel vlees, brood, zout en suiker maakt dorstig. Het lichaam zoekt immers naar evenwicht en wil zich zuiveren. Het is daarom veel beter om waterrijke voeding  tot je te nemen. Dat wordt ook beter door je lichaam opgenomen. Wist je dat gekookte bruine rijst bijvoorbeeld uit 75% water bestaat? En groenten barsten natuurlijk helemaal van het vocht. Wanneer je volgens de macrobiotische wijze eet zul je direct merken dat je minder dorst krijgt.”

Andere kijk
Verandering van voeding werkt ook door op andere terreinen, is de ervaring van Simone. “Je kunt een andere kijk op de wereld krijgen, je meer op het mentale en spirituele vlak ontwikkelen, meer respect krijgen voor menselijke tradities, voor natuur en milieu. Met macrobiotiek leer je je oorspronkelijke kwaliteiten ontdekken, zodat je op den duur weer kunt vertrouwen op je eigen intuïtie. Ik kan het echt iedereen aanraden en dat hoeft niet van de ene dag op de andere. Probeer gewoon beetje bij beetje verandering in je voedingspatroon te brengen. De macrobiotiek heet niet voor niets de leer van de verandering. Het beste kun je jezelf op weg helpen door het volgen van wat kooklessen en als dat niet mogelijk is, biedt een macrobiotisch kookboek uitkomst. Belangrijk is het afwisselen van de verschillende kooktechnieken, smaken en kleuren. En de versheid van de producten. Pas je voeding zoveel mogelijk aan de seizoenen aan en aan je persoonlijke behoefte. Het hoeft ook allemaal niet zoveel tijd te kosten als soms wordt gedacht. Ik leer mensen om slim te werken.”

  in plaats van beter
  suiker rozijnen
krenten
kastanjes
gerstemoutstroop
rijstemoutstroop
diksap
amasake
  keukenzout zeezout
kruidenzout (met zee- of steenzout)
sojasaus
miso
  vlees vis
plantaardige eiwitprodukten (in combinatie met granen)
  zuivelproducten peulvruchten
tofu
tempeh
seitan
sojamelk
rijstmelk
plantaardige olie
  nachtschaden: aardappelen, tomaten, paprika, aubergine, pepers granen en graanprodukten groente van het seizoen en uit de eigen omgeving
  (sub)tropisch fruit en fruitsappen fruit en fruitsappen van het seizoen en uit de eigen omgeving
  koffie en (zwarte) thee granenkoffie
driejarenthee
kruidenthee
  alcoholische dranken biologische wijn en bieren (evt. alcoholvrij), biologische rijstwijn (sake)

Lief zijn voor je darmen
De darmen van een mens zijn te vergelijken met de wortels van een plant. Wanneer die niet de juiste voeding krijgen wordt de plant ziek en sterft tenslotte af. Met ons huidige overvloedige eetpatroon is het daarom niet zo verwonderlijk dat zoveel mensen met spijsverteringsklachten, allergieën en tal van andere kwaaltjes te kampen hebben. Omdat het allemaal makkelijk en vlug moet gaan maken we dankbaar gebruik van zoveel mogelijk kant en klaar producten uit potjes en pakjes. Daarnaast zijn we vaak gehaast en gestrest waardoor ons voedsel ook nog eens minder goed verteert. Door dit alles wordt het natuurlijke reinigingsproces onderdrukt en hopen afvalstoffen zich op. Het lichaam corrigeert dat in eerste instantie door overschotten uit te stoten door middel van transpiratie, huiduitslag of verkoudheid. Ook op het geestelijk vlak proberen we ons van afvalstoffen te ontdoen door te huilen, boos te worden en humeurig te zijn. Wanneer het lichaam de hoeveelheid afvalstoffen niet meer aan kan, stroomt de energie niet meer vrij en ontstaan er tal van gezondheidsklachten, die we vervolgens met de nodige medicijnen de kop in proberen te drukken. Maar wie zijn voedingspatroon en -gewoonten eens kritisch onder de loep neemt - en waar nodig aanpast - zal snel merken hoeveel effect dit heeft op het algemene gevoel van welzijn.

Extra tips om je darmflora te versterken en voor een regelmatige stoelgang

  • Eet zoveel mogelijk op regelmatige tijden
  • Vermijd fastfood en bewerkte voeding zo veel mogelijk
  • Gekookte volkoren granen (liefst in een hogedrukpan, gedurende ongeveer vijftig minuten) zijn de perfecte basis voor een maaltijd
  • Eet meerdere porties licht gekookte, gestoomde of geblancheerde groenten per dag
  • Neem rustig de tijd om te eten en goed te kauwen, waardoor je eerder verzadigd bent en minder eet
  • Drink liever niets bij het eten. Hierdoor wordt het eten minder goed verteerd Beter is het om minstens een halfuur voor het eten iets te drinken
  • Té veel water drinken is onnatuurlijk en belastend voor de nieren. Eet liever veel waterrijk voedsel zoals bijvoorbeeld groenten, maar ook gestoomde granen. Gekookte bruine rijst bestaat bijvoorbeeld alleen al voor 75%  uit water! Drink alleen water wanneer je dorst hebt en wissel dit af met af en toe  misosoep  of Japanse en/of kruidenthee
  • Zorg voor voldoende variatie in je voeding

Voor meer informatie: www.simoneskitchen.com
De Nederlandse vereniging voor macrobiotiek:  www.nvvm.org
The Kushi Institute of Europe: www.macrobiotics.nl

tekst & fotografie : Roxane Catz