Rémi van der Elzen

Rémi van der Elzen verdient al zo’n 20 jaar haar sporen als programmamaakster bij radio en tv. Ze verwierf nationale bekendheid met haar nachtelijke, diepgaande gesprekken in Tee Vee Studio. Een opvallende persoonlijkheid die, ondanks een hoog TV Babe-gehalte, nooit koos voor de glamour of het ‘snelle succes’. Haar programma’s zijn, net zoals zijzelf, onderzoekend van aard.

Waar geloof je in?
Mijn geloof bestrijkt een eindeloos gebied. Al op jonge leeftijd vermoedde ik dat er meer moest zijn dan ik kon waarnemen. Toen ik 21 was ging ik naar de School voor Intuïtieve Kennis in Utrecht, waar ik aura’s leerde lezen. Daarna volgde ik een beroepsopleiding astrologie, maar dat was me te wiskundig. Toen wilde ik ook nog ‘heks’ worden, maar helaas kwam deze opleiding niet in aanmerking voor een studiebeurs. Uiteindelijk werd ik aangenomen op de School van Journalistiek. Daar kwam mijn zoekende aard goed van pas.

Wat gebeurde er met je spirituele zoektocht?
Die bleef. Op een dag hoorde ik het nummer ‘Them heavy people’ van Kate Bush:

So now I take the opportunities:
Wonderful teachers ready to teach me.
I must work on my mind. For now I realise:
Everyone of us has a heaven inside.
They open doorways that I thought were shut for good.
They read me Gurdjieff and Jesu.
They build up my body, break me emotionally.

It's nearly killing me, but what a lovely feeling!
I love the whirling of the dervishes.
I love the beauty of rare innocence.
You don't need no crystal ball,
Don't fall for a magic wand.
We humans got it all, we perform the miracles.

Ik had nog nooit van Gurdijeff gehoord, maar wilde nu meer van hem weten. Er bleek hier een school van hem te zijn. Daar ben ik toen, naast mijn studie, een aantal jaren aan verbonden geweest. Zijn leer is absoluut niet dogmatisch.

Gurdijeff vond dat je het leven vol moet leven en daarnaast moet zoeken naar wat wezenlijk en waar is. Ik heb daar onder andere geleerd stil te zitten, te mediteren en de meest dagelijkse dingen met aandacht te doen. Zoals eindeloos trappen schoonmaken en afwassen. De uiteindelijke grondtoon van wat ik geloof is dat ik niet verder kan zien dan mijn eigen subjectieve werkelijkheid. Voor mij begint geloven daar waar het rationele weten ophoudt.

Ik vermoedde al vroeg dat er niet één waarheid bestaat.

Waar kom je dan terecht?
Hier betreed je het domein van het ‘intuïtieve weten’ en misschien ook wel van de hoop.Een mooie voor mij alles dekkende metafoor is de ‘grotvergelijking’ van Plato. Het is een beeld van mensen die al hun hele leven in een grot aan een muur vastgeketend vastzitten. Achter hun brandt een vuurtje, waardoor de mensen de schijnsels op de muur weerkaatst zien. Af en toe weten sommige mensen zich los te breken, naar boven te klimmen en het zonlicht te ontdekken. “Het is helemaal niet zo!”, roepen zij dan. Die schijnsels op de muur komen niet alleen van het vuur, maar vooral van boven. Dit is niet de  werkelijkheid! Hierboven schijnt de zon en er lopen andere mensen.” Maar de andere mensen geloven het niet en kiezen ervoor om vastgeketend te blijven.

Net zoals wij allemaal gevangen zitten in onze eigen kleine werkelijkheid. Onze eigen wereld, waarin we ons laten leiden door onze aardse verlangens. En daarom juist lijden we. We denken dat we alles zien, maar we kijken niet verder dan onze eigen subjectieve werkelijkheid. Als denkende wezens zijn we echter in staat om keuzes te maken. Maar kiezen vereist moed. Het is in eerste instantie beangstigend het bekende, de vertrouwde werkelijheid, los te laten en een andere weg in te slaan. Niet kiezen is natuurlijk ook een keuze, alleen levert het geen verandering op. Oscar Wilde zei ooit: “Een held is iemand die het gevolg van zijn daad niet overziet.” Al maak je een verkeerde keuze, je leert ervan en kunt weer opnieuw kiezen.

Ervaar jij dat ook zo in jouw leven?
Er overkomt mij natuurlijk ook van alles en daar kan ik me heel verdrietig, boos of ongelukkig over voelen. Ik zit natuurlijk net zo goed in die grot naar de muur te kijken. Maar ik besef me nu wel dat ik kan kiezen. Dat ik de keuze heb hoe ik me tegenover een bepaalde situatie verhoud. Bijvoorbeeld of ik me iets persoonlijk aantrek of niet. Ik ben er overigens van overtuigd dat niets voor niets gebeurt. Dat wij vanuit de kosmos net zolang bepaalde lessen voorgeschoteld krijgen, totdat we er enig begrip aan verbinden. Daarom geloof ik dat het leven zin heeft en voel ik me nooit een slachtoffer wanneer ik tegenslagen ervaar.

Dit klinkt al aardig verlicht...
Ach, wat is nou verlichting? Verlichting is in ieder geval geen permanente staat. Maar door te kiezen voor deze houding tegenover je tegenslagen, wordt je leven beslist een stuk lichter en hoef je jezelf niet meer zo serieus te nemen. Je kunt worden opgetild en geopend en weer neerstorten en afgesloten zijn . Op en neer, heen en weer....het leven is altijd in beweging. Het is één groot proces van geboorte, bloei, afsterven en daarna begint alles weer opnieuw. Net zoals in de natuur. De reïncarnatie-gedachte vind ik daarom heel aannemelijk.

Je bent nu ook met een studie filosofie bezig. Wat ontdek je hierin?
Dat de  westerse filosofie heel veel spirituele kanten heeft. Dat vind ik ongelooflijk fascinerend. We zoeken het altijd zo ver. De binnenkant van het christendom ligt bijvoorbeeld heel dicht tegen het boedhisme aan. En het boedhisme ligt weer dicht tegen de binnenkant van de islam aan. Uiteindelijk zijn het de vormen die verschillen, maar in essentie is alles het hetzelfde.

Naast je radioprogramma (Dolce Vita op Radio 5, rc) coach je tegenwoordig ook mensen. Hoe ben je daartoe gekomen?

Mijn journalistieke en kritische benadering van mensen behoefde wat meer compassie, zal ik maar zeggen. Ik ben zelf door zoveel veranderingen gegaan, dat ik het gevoel kreeg dat ik ook wat anders wilde gaan doen. Al mijn kennis en ervaring lijken in dit werk samen te vallen. Door andere mensen te begeleiden in hun veranderingsproces, wordt je ook weer met jezelf geconfronteerd. Je moet dus altijd naar jezelf blijven kijken. Je bent nooit klaar