Cornald Maas

Cornald Maas (47) is schrijver, journalist, commentator en presentator. Hij werkt(e) mee aan diverse televisieprogramma’s, schrijft series over ouders en kinderen voor de Volkskrant en columns in tijdschriften. Daarnaast presenteert hij het kunst- en cultuurprogramma ‘Opium’. Onlangs verscheen zijn nieuwste boek ‘Verlies’, waarin bekende en minder bekende Nederlanders vertellen over de gevolgen van het overlijden van een dierbare.

Waar geloof je in?
“In de onvoorwaardelijkheid van vriendschap. Daarmee bedoel ik niet dat je in een vriendschap maar alles van elkaar hoeft te pikken, eerder dat de band in een vriendschap voor mij de meest zuivere en oprechte is, omdat er heel veel andere zaken - zoals familiebanden en liefdesperikelen – niet meespelen. Het prettige van vrienden is dat je ze vrij en belangeloos kunt kiezen. Ik prijs me gelukkig met een  hechte groep vrienden, waar ik veel tijd mee doorbreng. Sommigen ken ik al heel lang en anderen zijn pas later in mijn leven gekomen. Zo heb ik een  dierbare vriendin die ik pas na mijn veertigste heb leren kennen. Onze band is zo hecht, dat ze me zelfs gevraagd heeft om voogd van haar kinderen te worden, wanneer haar en haar man onverhoopt iets zou overkomen. Dat vond ik een enorm blijk van vertrouwen – bijna een eer – ook omdat het nou niet direct bij mijn zelfstandige en autonome levenswijze lijkt te passen.
Natuurlijk kan een vriendschap ook voorbij gaan, maar meestal kom je er wel uit. En als dat niet gebeurt, kan je je afvragen of het hier om een werkelijke vriendschap gaat. Meestal blijkt dat dan niet het geval. Iedere vriendschap ontwikkelt zich met de tijd en in een werkelijke vriendschap ontwikkel je elkaar. Je houdt elkaar op gelukkige én minder gelukkige momenten een spiegel voor. Ik heb steeds vaker het gevoel dat ik in mijn zelf gekozen familie verkeer. Dat is voor mij ongeveer het hoogst haalbare in het leven.”

Hoe belangrijk vind je een bloed-familieband?
“Omdat de invloed van familie mijns inziens heel bepalend is voor hoe je in het leven staat, vind ik deze heel belangrijk. Maar – hoe clichématig dat ook klinkt – je hebt je familie niet voor het kiezen en moet dus roeien met de riemen die je hebt. Mijn broer en ik waren bijvoorbeeld heel anders. Hij was altijd fanatiek met sport bezig en fysiek dus sterk ontwikkeld, terwijl ik totaal niet sportief was - klein en tenger – en alleen maar bezig was met lezen en schrijven. Mijn ouders hadden, wat mijn moeder betreft, geen erg gelukkig huwelijk en zijn uiteindelijk gescheiden. Ondanks dat mijn band met mijn beide ouders goed is, heeft hun scheiding nog steeds een grote impact op de familie. Feestdagen, verjaardagen....Het wordt er vaak niet gemakkelijker op. Vooral omdat er toch ineens twee kampen ontstaan - ook al doen ouders nog zo hun best - en het voor een kind vaak heel lastig is om naar beide ouders loyaal te blijven.”

Als je geen vragen meer stelt, moet je je zorgen gaan maken.

Geloof je ondanks de scheiding van je ouders zelf nog wel in de liefde?
“Oh ja, zeker! Het is niet zo dat ik volkomen gedesillusioneerd ben, alleen doe ik het wel anders. Heb me aan het keurslijf van voorspelbare familiepatronen onttrokken. Tot mijn vierentwintigste had ik nog vriendinnen en toen kwam ik erachter dat ik toch meer op mannen viel. Inmiddels ben ik al ruim dertien jaar heel gelukkig met mijn vriend, maar we wonen bijvoorbeeld niet samen. Dat is zo ontstaan en we vinden het allebei wel prima zo. Het voorkomt dat je gebakkelei krijgt over huishoudelijke zaken en zo. Allemaal niet echt bevorderlijk voor de liefde. Het blijft ook leuker omdat je er ieder keer weer voor kiest om samen te zijn en niet altijd tot elkaar veroordeeld bent omdat je nu eenmaal onder het zelfde dak woont. We voelen ons gelukkig allebei thuis in elkaars huizen en hebben af en toe ook de behoefte om alleen te zijn. Maar ik denk dat dit later wel zal veranderen. Op je oude dag is het toch fijner om samen te leven. Het liefst nog met een stel vrienden. Samen oud worden lijkt me een stuk aangenamer.”

Je schrijft veel over verlies. Is dat iets wat jou specifiek bezig houdt?
“Ja, want ik ben ervan overtuigd dat mensen hun verlies soms te weinig onder woorden brengen, waardoor het geen duidelijke plek krijgt. Mijn grootste verlies tot nu toe was de scheiding van mijn ouders. Dat wat vanzelfsprekend leek, viel   ineens weg. Daar heb ik veel moeite mee gehad, ondanks dat ik het wel begreep. Maar hoeveel mensen stellen na verloop van tijd nog vragen aan iemand die een groot verlies heeft geleden?  In het begin is er volop belangstelling, maar later blijkt het leven gewoon weer door te gaan en lijkt het allemaal wel vergeten, terwijl juist dan pas vaak het werkelijke rouwproces begint. Dat geldt niet alleen voor een scheiding, maar ook wanneer mensen een geliefde verliezen door de dood. Het leven is een aaneenschakeling van verliezen, want alles gaat nu eenmaal voorbij. Alleen praten we daar liever niet over. Vaak heeft het met angst te maken, maar ook met onwetendheid  Dat is mijn motivatie om met mensen over hun verlies in gesprek te gaan en het vervolgens op te schrijven. Je ‘dwingt’ mensen als het ware om hun gevoel in kaart te brengen en rekenschap af te leggen en anderen kunnen ervan leren. Zo snijdt het mes aan twee kanten.”

Waar hoop je op?
“Ik hoop dat ik mijn levensinstelling nooit hoef te wijzigen. Dat ik nog heel lang in staat zal zijn om het avontuur aan te gaan en zo mijn grenzen zal blijven verleggen. Ik hoop dat ik altijd nieuwsgierig naar anderen blijf en vooral ook contact zal houden met jongere generaties. Opdat zij mij op hun beurt weer kunnen inspireren met zaken die ik tegen die tijd zelf niet meer meemaak. Maar ik hoop vooral dat ik nog heel lang kan blijven denken dat alles elke dag mogelijk is.”

‘Verlies’, Cornald Maas, Uitgeverij Prometheus, € 17,50