Plant het voort

Groente-vlees-aardappelen? Zó last century! Tegenwoordig zijn groenten, granen en paddestoelen de sterren op ons menu.

Vlees op het menu is zo oud als de mensheid, zou je zeggen. Niet waar. In de oertijd aten mensen eigenlijk vooral vruchten en planten. De jacht op wild dateert pas van een miljoen jaar geleden, zo is gebleken uit onderzoek. In het boek Over eten en koken van Harold McGee staat: 'Van oorsprong waren planten ons voornaamste voedsel. Pas later in de evolutie – vanaf de homo erectus – eten we een evenwichtig dieet van vruchten, noten, groene planten en vlees.' En: 'Met de Grieken en Romeinen beginnen we het basispatroon van onze eigen keuken te onderscheiden.' De Grieken waren verzot op sla. De Romeinen aten groenten als voorafje, namen fruit toe en beschouwden de champignon als een delicatesse. Door de expansiedrift van onze voorvaderen hebben wij kennisgemaakt met 'exotische' gewassen als tomaat, watermeloen en aardappel en verschillende specerijen. Die rijkdom aan nieuwe groenten en fruit veranderde onze keuken, net als de ontdekking van vitaminen rond 1900. De statistieken tonen aan dat Nederlanders in de twintigste eeuw steeds meer groente zijn gaan eten. Sterker nog, veel mensen zijn tegenwoordig (parttime) vegetariër.

Vegetarische kipspiesjes
Dat vegetarisch eten allang geen stoffig imago meer heeft, vindt ook journalist Roxane Catz, die veel over gezondheid schrijft (www.roxanecatz.nl). Enkele jaren geleden kwam ze in aanraking met raw food. Ze schreef er een boek over, Rox rauw! Raw food staat voor rauw en ongekookt voedsel. Tijdens haar eerste kennismaking ermee was ze verrast over de variatie: ze kreeg van alles voorgeschoteld, van appeltaart en sesamcrackers tot lasagne. "Het was een smaakexplosie, echt voedzaam en lekker." Roxane genoot van de 'levenskracht' van haar nieuwe dieet en viel kilo's af, maar kwam er uiteindelijk toch van terug. "De brandnetelkoekjes waren tot daaraan toe, maar toen ik begon te dromen van overvliegende biefstukken, vond ik dat het tijd werd te stoppen. Ik geloof niet meer in één dieet voor iedereen, het is heel persoonlijk wat wel en niet bij je past. Zelf ben ik ervan overtuigd dat we alleseters zijn." Wat Roxane aan haar rauwe periode heeft overgehouden is creativiteit in de keuken: "Heb je kinderen die geen groente eten? Maak spaghetti van courgette, een geweldige vondst. Ik heb geleerd gevarieerder met plantaardig eten om te gaan." Nederland telt inmiddels 700.000 vegetariërs en 3,5 miljoen mensen die minder vlees eten. Roxane: "Zelf eet ik af en toe vlees, maar dan wel biologisch. Ik weet nu dat ik met veel minder vlees toe kan dan ik altijd dacht. Het is heel goed te compenseren met bijvoorbeeld peulvruchten. En ik kom graag bij de Vegetarische Slager. Zelfs chef Ferran Adrià van toprestaurant El Bulli kon niet geloven dat de kipspiesjes van deze slager geen echte kipspiesjes zijn!"

Waarom zou je minder vlees eten?
Minder dierenleed Ook als een dier een go ed leven heeft gehad, is het jammer als het doo d moet. Beter voor het milieu De vleesindustrie kost veel energie en kunstmest versterkt het broeikaseffect. Gezonder Onze vleesconsumptie ho udt verband met welvaartsziektes zoals hart- en vaatziekten. Eerlijker Voor 1 kilo vlees is ruim 5 kilo plantaardig voedsel nodig, dat ook naar iemand met honger had kunnen gaan

Zeewier heeft de toekomst
Bij de universiteit Wageningen weten ze het zeker: zeewier heeft de toekomst. het zit boordevol eiwitten, vitaminen en mineralen, is vetarm en smaakrijk. Het bevat vitamine B12, dat zelden in planten voorkomt. zeewier wordt veel gebruikt in de Japanse keuken. de eerste zeewierwebwinkel is er ook al: www.algoplusz eewier.nl.

Soja heb je, sonee kun je krijgen
Soja is een bekende vleesvervanger vanwege zijn hog e eiwitgehalte. de meningen over soja zijn verdeeld: het zou het cho lesterolgehalte verlagen, maar zou oo k de aanmaak van isoflavonen – een imitatie van het vrouwelijke ho rmoo n oestrogeen – stimuleren en daarmee invloed hebben op de vruchtbaarheid. Soja bevat oo k lectine, een stof die bij overmatig gebruik de darmwand kan aantasten. Gebruik met mate, en let oo k even op of je sojaproduct niet genetisch gemanipuleerd is.

Groente +
De Amerikaanse Cancer Society publiceerde een lijst met powerfood. Op deze lijst staan onder meer brocc oli, padd estoelen, blauwe bess en en noten, maar ook soja en rode wijn. Al deze producten zouden uitzonderlijk krachtig zijn en veel belangrijke voedingss toffen bevatten. Zo bevat broccoli glucosinolaten, die Alzheimer voorkomen, en zitten in blauwe bess en polyfenolen, die ontstekings remmend werken

Kijk ook naar…
…Vegetarisch nieuwe stijl, Rauw / grillen / bakken / braden / stomen / sudderen, Nicola Graimes, uitgeverij Ko smos, 2011, € 19,95. Vegabijbel.
…Plenty, Yo tam Ottolengh i, Ned. vertaling, Fo ntaine Uitgevers, 2011, € 25,95. Gerechten van de bekende Lo ndense restaurateur. www.ottolengh i.co.uk
…Easy curry, 175 heerlijke curry's en bijgerechten, Madhur Jaffrey, Fo ntaine Uitgevers, 2011, € 19,95. Hippe curryrecepten (óók met vlees).
…Vrijdag couscousdag, De Marokkaanse keuken in meer dan 120 recepten, Rachida Ah ali, Standaard Uitgeverij, 2011, € 24,95. Lekker anders en met veel aandacht voo r groente, vis en schaal- en schelpdieren.

heerlijk vega
Vegalicious
'Vegalicious' bewijst dat vegetarisc h eten niet saai is. Als het aan Alice Hart ligt, staan groente, granen en peulvruchten glansrijk op nummer één. En dat is heus niet suf, zegt ze, want ook Stella Mc Cartney, Drew Barrymore en Brad Pitt eten geen vlees. 'Vegalicious, 141 vegetarisc he feel-good recepten', Alice Hart, met foto's van Lisa LinPuur plantaardig 'Puur plantaardig' is een boek voor lekker, makkelijk, snel en origineel koken zonder dierlijke producten. Een aanrader. 'Puur plantaardig', Antoinette Hertsenberg & Jacinta Bokma, Karakter Uitgevers, € 19,95

Meer weten? Lees:
Over eten en koken, Harold Mc Gee, Uitgeverij Bert Bakker, 1992 The Plant-based Plan, Reference guide for plant-based nutrition, Lynne Garton en Janice Harland, Lannoo Campus, 2011