Wat je wilt (moet) weten over water

Water is de bron van al het leven en dat we er voldoende van moeten drinken om gezond te blijven is allang geen nieuws meer. Maar tellen die kopjes koffie en thee ook mee? En hoe staat het met de kwaliteit van ons drinkwater? Is een waterfilter aan te raden en hoe gezond is mineraalwater? Viva ging op onderzoek.

Als je bedenkt dat wij mensen voor het grootste (tweederde!) deel uit water bestaan, begrijp je waarom het zo belangrijk is. Water regelt de lichaamstemperatuur, helpt voedingsstoffen op te nemen en te transporteren, verwijdert afvalstoffen en beschermt onze vitale organen. Dat is het duidelijkst zichtbaar aan je huid;  wanneer je voldoende vocht binnenkrijgt ziet je huid er fris uit en voelt soepel aan. Kunnen we, (dankzij onze vetreserves !) geruime tijd zonder voedsel, zonder water houdt het snel op. Dagelijks verliezen we vaak al ongemerkt gemiddeld zo’n twee liter vocht door verdamping, ademhaling en transpiratie. Het is alleen daarom al heel belangrijk om diezelfde hoeveelheid weer aan te vullen. Volop waterrijk voedsel, zoals groenten en fruit eten is daarom uitstekend, maar niet voldoende. Daarnaast zal je ook nog zeker anderhalve tot twee liter puur water moeten drinken om de vochtbalans in je lichaam op peil te houden. Zwarte thee, koffie en alcohol tellen helaas niet mee. Deze dranken vallen onder de zogenaamde ‘diuretica’ en onttrekken juist vocht uit je lichaam. Ook limonades en frisdranken hebben door hun suikers en vaak andere toegevoegde stoffen niet dezelfde werking als zuiver water.

Zuiver uit de kraan?
Maar hoe weten we nu of ons water echt zuiver is? Als we de alarmerende berichten in de media over bijvoorbeeld de ernstige verontreiniging van ons grond- en oppervlaktewater vernemen, kunnen we dan nog wel vol vertrouwen ons glas onder de kraan houden om het vervolgens op te drinken? Volgens dr.ir. Jan Peter van der Hoek, hoofd Research & Development van Gemeentewaterleidingen Amsterdam kunnen we dat. “Mede door onze monopoliepositie hebben we een grote verantwoordelijkheid. Ons water is het strengst gecontroleerde levensmiddel. Dagelijks worden er bij ons waterleidingbedrijf monsters genomen en verder doen we dat nog jaarlijks op 40.000 plaatsen elders in de regio, zodat we zeker weten dat de kwaliteit gehandhaafd blijft. Het voldoet aan alle wettelijke normen en is bij veel waterleidingbedrijven zelfs veel beter. Daarom zijn wij ook geen voorstanders van die zogenaamde waterfilters. In de filters kunnen na verloop van tijd juist broedplaatsen van bacteriën ontstaan, waardoor je pas echt een probleem krijgt. Natuurlijk hebben wij in het verleden ook wel eens met problemen te kampen gehad, zoals smaakproblemen en resten van bestrijdingsmiddelen die in het water terug te vinden waren. Door nieuwe zuiveringstechnieken, zoals koolfiltratie, hebben we dat nu beter onder de knie. Het loodprobleem hebben we ook opgelost door alle loden dienstleidingen te vervangen door onder andere kunststof en koper. Daarnaast moet men de eigen leidingen thuis ook laten vervangen, anders heeft het nog geen zin. We maken de consument hierop attent en wijzen ze ook op het feit dat ze hiervoor subsidie kunnen krijgen. Er ligt dus ook een stukje verantwoordelijkheid bij de mensen zelf.” Flessenwater vindt van der Hoek prima, maar niet beter dan drinkwater. Als treffend voorbeeld noemt hij een grote frisdrankproducent die zijn flessen mineraalwater met hetzelfde grondwaterbron vult, waar het even verderop gelegen waterleidingbedrijf het ook vandaan haalt. “Toch heeft de consument daar geen benul van, maar hij betaalt er wel velen malen meer voor.....”

Eerst even doorstromen
Loden leidingen of niet: als water een nacht in de leidingen heeft gestaan is het raadzaam om ’s ochtends altijd eerst de kraan een paar minuten te laten doorstromen voordat je het water drinkt of voor koffie- of thee gaat gebruiken. Drink overigens ook nooit warm water uit de kraan, omdat eventuele ongewenste stoffen hierin beter kunnen oplossen.

Allemaal aan de mineraal?
Jan Willem Bakker, eigenaar van de Waterwinkel in Amsterdam is het daar niet helemaal mee eens. “Het flessenwater wordt immers direct op de bron gebotteld en hoeft niet nog eens door een heel leidingenstelsel te worden getransporteerd”, legt hij uit. “Wat dat betreft is ons water het meest puur te noemen, omdat het op geen enkele manier kunstmatig is bewerkt.” Maar eenmaal opgesloten in een fles, hoe lang blijft het dan nog puur? In ieder geval minstens zolang als de uiterste houdbaarheidsdatum aangeeft. Die staan binnen Europa officieel op de waters vermeld. En een eenmaal geopende fles kan je beter geen dagenlang bewaren. Voor mineraal en bronwater geldt verder dat ze beide dat ze uit een onderaardse bron moeten komen. De mineralen in het water zijn eigenlijk hele kleine stukjes opgelost steen. Maar het ene water is het andere niet. De hoeveelheid mineralen en smaak wordt bepaald door de grond of het gesteente waarmee het water in aanraking komt en ook door de tijd dat het water ondergronds is gebleven. Wat dat betreft kun je mineraalwater bijna vergelijken met wijn (behalve dan dat het geen alcohol bevat). Hoe dan ook, flessenwater is helemaal ‘in’ en voor wie wat afwisseling zoekt, is de waterwinkel in Amsterdam een waar paradijs. Hier vind je meer dan honderd verschillende soorten. “Naast de diverse smaken zijn er ook een aantal watersoorten waarvan is bewezen dat ze een positieve invloed hebben op specifieke gezondheidsklachten”, vertelt Bakker. “Zo hebben magnesiumrijke waters zoals Dunaris en Rogaska een gunstige invloed op het zenuwstelsel en zijn daarom perfect tijdens stressvolle periodes. Contrex bevat weer veel kalium, dat een vochtafdrijvende werking heeft en daarom een ideale ondersteuning is wanneer je wilt afvallen.” Bepaalde soorten bevatten overigens zoveel mineralen dat ze alleen maar voor therapeutisch doeleinden worden gebruikt. Verder zijn er flessen van vijf liter, waar je bijvoorbeeld met een speciaal kraantje vanuit kan tappen en die relatief goedkoop zijn. De meer exclusieve waters zitten vaak in prachtige flessen, die niet misstaan bij een goed diner of leuk zijn om cadeau te geven. Mineraalwater drink je er echt bij, maar is geen vervanger van zuiver drinkwater. 

Drinken, drinken en nog eens drinken!
Op het moment dat je dorst krijgt, geeft je lichaam al een uitdrogingssignaal en ben je in feite al te laat. Om ervoor te zorgen dat je over de dag voldoende drinkt kan je het beste ’s morgens vroeg op je nuchter maag al één of twee glazen lauw water drinken en een fles water meenemen (of een kan vullen) en die op je bureau of ergens anders in het zicht zetten. Neem hiervan geregeld een glas en drink sowieso altijd een glas water bij een kop koffie (net zoals de Italianen) of als afwisseling bij alcoholische dranken. Drink liever niet te veel water tijdens de maaltijden (wel ruim ervoor of erna) want daarmee verstoor je het verteringsproces.

Dan maar een filter?
Los van het gezondheidsaspect is er ook nog altijd het milieuprobleem. Om al die flessen op hun plaats van bestemming te krijgen staan er weer ‘tig’ vrachtauto’s meer in de file, om maar niet te spreken van al die lege flessen. Het glas kan in ieder geval weer terug in de glasbak, maar wat gebeurt er dan weer met al het plastic? Om die reden en vanwege de vroegere problemen van het drinkwater en de steeds voortdurende vervuiling, nemen veel mensen liever het zekere voor het  onzekere en kiezen daarom voor een filter op hun drinkwater. Gert Jan van Oene is één van hen. Hij houdt zich al jarenlang bezig met het fenomeen drinkwater en alles wat daarbij komt kijken. “En dat is nogal wat”, verzucht hij. “Mijn vader was al werkzaam in de waterzuiveringsbranche en ik ben alleen maar fanatieker geworden. Volgens de norm hebben we hier prima drinkwater, maar niemand weet nu precies wat ‘de norm’ inhoudt. Die is behoorlijk aan het verwateren. Zeker als je bedenkt dat slechts 3 % van al het leidingwater voor consumptie wordt gebruikt.(De overige 97 % is voor baden, wc , industrie etc., rc). Op zich ben ik blij met ons relatief goede drinkwater, want het stelt ons in staat om nog veel zuiverder water te fabriceren. Water moet volgens hem zo ‘leeg’ mogelijk zijn.  Alles wat eraan wordt toegevoegd is alleen maar belastend. Uit onderzoek is ook gebleken dat wij, behalve wat magnesium, nauwelijks mineralen vanuit het water kunnen opnemen. Die halen we uit onze voeding, zegt hij. Zijn bedrijf Waternet levert speciale waterfilters met het zogenaamde ‘omgekeerde osmose-systeem’. Dit systeem is uiterst geavanceerd en wordt onder ander in de ruimtevaart gebruikt (zodat zelfs urine weer tot drinkwater gerecycled wordt). Ook in filterland is kennelijk de ene filter de andere niet en voorzichtigheid bij aanschaf en gebruik hiervan is dus ook zeker geboden. Van Oenen: “De zogenaamde filterkannen hebben een koolstoffilter en zijn het voordeligst. Ze neutraliseren enige ongewenste stoffen, zoals kalk en eventuele chloorresten in het water waardoor het water zachter wordt en beter smaakt. Ook bestaan er filters, gebaseerd op allerlei andere mechanismen die ongewenste stoffen zouden tegenhouden. Het omgekeerde osmose systeem is het meest geavanceerd en zuivert tot 98 %  van alle nog aanwezige stoffen uit het leidingwater.”  “Want”, voegt hij eraan toe. “Het gaat er bij water vooral om wat het meeneemt uit ons lichaam, niet wat het meebrengt!”

Service
Let er bij de aanschaf van een omgekeerd osmose waterfiltersysteem op dat de service goed is. De desbetreffende leverancier moet een jaarlijkse servicebeurt garanderen om de kwaliteit van het watert optimaal te houden.

Dus welk water willen we?
Onze conclusie: Ieder water heeft blijkbaar z’n ‘voors’ en z’n ‘tegens’ en net zoals bij andere zaken wordt je soms stapel van de tegenstrijdige informatie.Troost je in ieder geval met het idee dat, volgens weer hele andere onderzoeken, ons lichaam zich als niets anders zo razendsnel aanpast aan veranderende omstandigheden. Wanneer je dus nu alleen nog maar bergwaterkwaliteit ging drinken, zou je bij de eerste beste slok gangbaar drinkwater waarschijnlijk direct neervallen. Dus maak je niet te veel zorgen, maar blijf wel bewust. Drink voldoende,  en net zoals bij voeding: varieer vooral. Dan zit je altijd goed!

Intelligent water
Er bestaat ook een theorie die ervan uitgaat dat water in staat is om bepaalde informatie op te nemen. Het bedrijf Hydrovital in Slovenië fabriceert ondermeer speciaal handgeblazen glazen die zodanig bewerkt zijn dat ze het water wat erin geschonken wordt aanzienlijk verbeteren.
Voor meer informatie op internet: www.hydrovital.com

Voor meer informatie op internet:

Over ons drinkwater: www.waterleiding.nl
Over de waterwinkel: www.springwater.nl
Over Waternet (osmos-waterfilters): www.waternet.net