Het lichaam als klankbord

De wereld zit vol geluid, variërend van natuurgeluiden tot stadsrumoer, van ijle klassieke muziektonen tot heavy metal beats. Muziekvoorkeuren zijn persoonlijk maar de basis ervan – de klank – is universeel en wordt van oudsher gebruikt om lichaam en geest te verruimen. Wat dat precies inhoudt ondervond Roxane Catz tijdens een zogenaamde klanksessie die steeds vaker in Nederland opduikt.

Image

Sluit je ogen en probeer deze klank helemaal in je op te nemen. Niet alleen met je oren maar met je hele lichaam..." Ik zit met gekruiste benen op een ruime bank tegen een berg van kussens. Om me heen staat een indrukwekkende verzameling zelfgemaakte klankschalen, gongen, buizen, bellen,
staven en triangels. Met mijn ogen dicht luister ik naar wat komen gaat. Een diep gonggeluid vult de kamer en trilt door in mijn hoofd. Nog voordat ik me kan afvragen hoe ik een klank met mijn 'hele
lichaam' kan opnemen, gebeurt het eigenlijk al. De klank dendert letterlijk bij me binnen en giert door mijn hele lijf. Ik zak weg, in een soort trance, over iets nadenken is niet meer mogelijk, terwijl ik me tegelijkertijd extreem helder voel. De klank zoemt nog heel lang na en voert me mee in een steeds diepere ontspanning. Even later volgen weer heel andere klanken, soms luider of juist zachter, vanaf verschillende afstanden die ook op een andere manier door mijn lijf trillen en me telkens even 'wakker' maken zonder dat ik de behoefte voel om mijn ogen te openen. Hoe ga ik dit straks weer een beetje goed uitleggen, begint er 'n stemmetje in me te piepen, maar al snel wordt deze het zwijgen opgelegd want ik verzink alweer in een volgende klank.....

Image

Historie
Klankschalen – ook wel singing bowls genoemd – zijn unieke klankinstrumenten uit de Himalaya. Hun oorsprong is in nevelen gehuld, maar hun geschiedenis gaat minstens duizend jaren terug en tot
op heden worden ze in de kloosters van Tibet en Nepal gebruikt. Ze werden van verschillende metalen zoals goud, zilver, koper, ijzer, volgens een ingewijd proces met de hand gemaakt. Dat maakte iedere schaal uniek in vorm en klank. Later werden ze overgenomen in de Boeddhistische cultuur. Hier werden ze vooral gebruikt voor meditatie. Rond de jaren zeventig groeide hun populariteit ook in het Westen en zijn ze langzaam maar zeker geïntegreerd in diverse stromingen die zich richten op innerlijke rust, meditatie en herstel van emotioneel, fysiek en mentaal evenwicht. Het aanslaan en bespelen van klankschalen levert specifieke boven- en ondertonen die je in geen enkel ander instrument terugvindt. De klanken veroorzaken subtiele en tegelijk intense trillingen die zowel geest als lichaam kunnen beïnvloeden. Ze dien(d)en daarom ook als middel tot genezing. De helende werking van klank is een oud gegeven. Het is niet zo, dat als je ziek bent en je het geluid van een klankschaal hoort, je direct beter wordt. Maar door de ontspannende en harmoniserende werking van de klanken wordt het zelfherstellende vermogen van het lichaam wel gestimuleerd. Handgemaakte schalen worden steeds unieker omdat de schalen sinds vele jaren fabrieksmatig worden geproduceerd. Een geoefend luisteraar zal het verschil in klank echter direct opmerken, aangezien de zogenaamde 'ziel' ontbreekt. Klinkt wellicht wat zweverig maar vergelijk het met het verschil tussen het geluid afkomstig van een cd of van het ouderwetse vinyl (grammofoonplaat).

Onze oren zijn van alle zintuigen de meest nauwkeurige en slapen nooit

Oren slapen nooit
Na mijn klanksessie blijf ik volkomen ontspannen en heb ik het gevoel alsof er meer ruimte in me is gekomen, zowel in mijn hoofd als in mijn lijf. Wat gebeurt er nu precies wil ik weten? "Dát is waar het in essentie bij een klanksessie om gaat," legt klanktherapeut, Ton Akkermans me uit. "Met behulp van klank kunnen we ons ineens verbinden met een deel van onszelf dat wij in ons dagelijks bewustzijn niet kennen. Het is een subtiele gevoelservaring die daarom nauwelijks in woorden is te vangen". "Klankschalen zijn niet meer dan tools", voegt collega Carolina Schomper er aan toe. Onze oren zijn van alle zintuigen de meest nauwkeurige en slapen nooit. De inwerking van klanken en geluiden is onafhankelijk van ons bewustzijn en beïnvloeden onze geest en ons lichaam. Ze hebben een bepaalde uitwerking. Ze bezorgen je kippenvel of juist een prettig gevoel. De negatieve bijverschijnselen van industriële-, machinale,- en verkeersgeluiden veroorzaken bij steeds meer mensen ergernis, stress en zelfs depressie. Door deze constante kakofonie aan geluiden die wij doorgaans te verduren krijgen, raken steeds meer mensen afgestompt voor subtielere klanken. Als 'tegengif' is er een groeiende markt van cd's met natuurgeluiden al of niet vergezeld van rustgevende muziek. Maar de harmoniserende eigenschappen van de directe en pure klank van de - oorspronkelijke uit de Himalaya afkomstige - handgemaakte klankinstrumenten raken je veel dieper.

Image

Klanken stimuleren het zelfherstellende vermogen van het lichaam

Klanktherapie of klankmassage
Klanksessies beginnen langzaam maar zeker 'populair' te worden in ons land. Niet alleen in spirituele centra, maar bijvoorbeeld ook in sauna's. Hier staat het boeken van een klankmassage gewoon naast de gezichtsbehandeling of de manicure. Zo'n klankmassage wordt vaak intuïtief gegeven en is een leuke kennismaking met het harmoniserende effect van klankschalen. Tijdens zo'n sessie worden de klankschalen op je lichaam geplaatst en is de behandeling gericht op het lostrillen van spanningen. Een heuse klanktherapie, zoals Ton en Carolina die geven, vereist jarenlange kennis en ervaring. Met specifieke klanken kunnen zelfs bepaalde emotionele blokkades worden opgeheven. Elke plek in je lichaam heeft een geheugen en sommige herinneringen zitten zo diep dat je er niet zomaar bij kunt komen. Zo'n klanktherapie-sessie vraagt om een meer actieve houding, omdat je dan zelf echt moet meewerken. Het werk van Ton en Carolina grenst aan de haptonomie (de leer van het gevoel) en daarom werken ze ook regelmatig samen met een haptotherapeute. Ton: "Aangezien ieder mens weer anders in elkaar zit moeten we altijd even
puzzelen. Maar als de puzzelstukjes dan uiteindelijk samenvallen is het geweldig om te zien wat het bevrijdende effect ervan op iemand is".

Ton en Carolina verrichten al hun klankwerk onder de naam van hun stichting Odebaer: +31(0)35 – 5259699 / 0624218227.