Adriaan Krabbendam: De beeldspraak van de tarot

Adriaan Krabbendam (1955), literair hoofdredacteur bij Uitgeverij Vassallucci, debuteerde onlangs – nu zelf - met zijn boek "De beeldspraak van de Tarot, een speurtocht inhet onmogelijke". Iedereen die denkt hiermee het leggen van de Tarot beter onder de knie te kunnen krijgen, komt bedrogen uit. Krabbendam hanteert hier namelijk de 22 troefkaarten als een kompas om door middel van zijn eigen interesse, kennis en onstuitbare nieuwsgierigheid een verrassend nieuw inzicht te verkrijgen in de mystieke wereld van getallen en symboliek.

Labyrinth
Ooit kreeg hij voor zijn verjaardag een tarotkaartenspel cadeau en was meteen geboeid door de vele beelden en symbolen. Mede gedreven door zijn interesse in de mythologie ging Krabbendam daarom op onderzoek uit en belandde zo van het ene avontuur in het andere. “Niets neem ik aan voor zoete koek”, zegt hij hierover. “Alles wil ik zelf ontdekken.” Vanaf het moment dat hij kon lezen en schrijven heeft hij beide veel gedaan. Zijn opgedane kennis schreef hij op met het vage gevoel dat hij hier op een dag wat mee moest. Door zijn onderzoek in de tarotsymboliek ontdekte hij ineens ‘de kapstok’ om zijn stokpaardjes aan op te hangen. “Alles leek ineens samen te vallen. Zelfs mijn liefde voor vrouwen en poëzie.” Met de tweeëntwintig troefkaarten van zijn eigen spel (Luis Peña Longa,  El Gran Tarot Esoterico.) onderneemt hij een speurtocht door het labyrint van het esoterisme. Vanwege zijn vroegere muziekstudie - klavecimbel en orgel – was hij al bekend met de getallensymboliek, maar van middeleeuwse denksystemen als de kabbala (Mystieke stroming in het jodendom.) en alchemie (Combinatie van wetenschap en magie met als doel elementen in elkaar te veranderen.)   wist hij nog niets. De geheimen hiervan hebben zich tijdens zijn zoektocht aan hem ‘geopenbaard’. Op ontwapenende wijze, maar trefzeker en met de nodige humor neemt de schrijver de lezer als het ware bij de hand naar onbekende plekken en nieuwe vergezichten. Alles blijkt wonderwel in elkaar te passen. Zijn verhaal leidt naar het onmogelijke, de ultieme droom, om er ten slotte weer uit te ontwaken.

De spraak van het beeld
Ondanks het feit dat de Tarotkaarten een bron van inspiratie voor hem zijn geweest, gelooft hij niet in de voorspellende waarde ervan. “Jaren geleden heb ik wel ‘consulten’ gegeven, maar al gauw wist ik dat iedere kaart op verschillende manieren kon worden uitgelegd. Dat vond ik te makkelijk en ik kreeg daardoor steeds meer het gevoel met een trucje bezig te zijn.” Op verzoek van de uitgever heeft hij toch een hoofdstuk aan ‘de legging’ gewijd. “Maar wat mij betreft gaat het vooral om de plaatjes”, benadrukt hij. “De spraak van het beeld. Want je kunt 'orakelen' door niet te vertellen wat je doet, het geheim niet prijs te geven, maar vaak is het leuker om stap voor stap uit te leggen wat de kaarten betekenen, zodat het meer van een gesprek krijgt en je niet verzandt in mystieke rimram waar niemand iets mee opschiet. Nogmaals: de Tarot kán een hulpmiddel zijn om te praten of denken over dingen die anders niet zo snel ter tafel zouden komen. In die zin werkt het net eender als het herinneren van dromen, of het bezoek aan de goede vriend - of therapeut - die de juiste vragen stelt. Feitelijk leunt het ritueel vaak dicht aan tegen de psychologische techniek van de 'geleide fantasie' en hangt de kwaliteit van de uitleg af van je menselijk inzicht en gevoel voor humor.”

Al gauw wist ik dat iedere kaart op verschillende manieren kon worden uitgelegd

Het kaartspel is eeuwen geleden in China ontstaan en heeft altijd dienst heeft gedaan als een doodgewoon spel. In de tweede helft van de veertiende eeuw heeft het via India en het Midden-Oosten zijn weg naar Europa gevonden.  Krabbendam: “Pas eeuwen later ging men er allerlei mysterieuze betekenissen aan toekennen, waaronder voorspellingen voor de toekomst. Echt populair werd het rond de jaren zestig toen ‘het leggen van de Tarot’ een veelgebruikt ritueel was in hippiekringen. Inmiddels zijn er honderden, zo niet duizenden verschillende Tarotspelen in omloop. Allemaal aangepast aan de heersende cultuur.”

Uitgeverij Altamira-Becht, ISBN 90 6963 588 7/NUR 725, Prijs: € 18,90